Маден штамплавы, автомобиль детальлери, янъы энергия клеммалары, бакъыр-алюминий теллернинъ джойстиклери, тот басмагъан челик листлери япылувы киби сааларда къаршылыкълы нокъталы кьайнакь энъ чокъ къулланылгъан бирлештирюв технологияларындан бири оларакъ къалмакъта. Мевджут вариантлар арасында МФДС нокъталы кьайнакь машиналары ве конденсаторлы разрядлы (КР) нокъталы кьайнакь машиналары энъ чокъ сечильген эки чезимдир. Экиси де къаршылыкълы кьайнакь къорантасына аит олсалар да, бири-бирине бенъзеген бирлештирюв вазифелерини беджерселер де, оларнынъ кучь берюв усуллары, иссилик кирсетюв хусусиетлери, самородокларнынъ пейда олув арекетлери ве материалларнынъ келишкенлиги эмиетли дереджеде фаркъ этелер. Бу фаркълар пайванднынъ къавийлигине, истисал семерелилигине, донатмаларнынъ тургъунлыгъына ве узун-муддетли эксплуатация масрафларына догърудан-догъру тесир этелер.
Акъикъий истисал муитлеринде бир чокъ ширкетлер кьайнакь донатмаларыны сечип алгъанда, биринджи невбетте номиналь къуветке я да биринджи сатын алув фиятына дикъкъат айыралар. Лякин машинанынъ хусусиетлери ве материалнынъ хусусиетлери арасындаки багъны козьге алмамакъ чокъ вакъыт кьайнакь кейфиетининъ тургъун олмагъанына, зияде чапаланувгъа я да истисал девирлерининъ уйгъун олмагъанына кетире. Амелий джеэттен келишмеген донатмалар стабиль нетиджелерге иришмейип, текрар-текрар процесс тюзетювлерине себеп ола биле, бу исе сонъунда чалышмамакъ вакътыны ве хызмет косьтерювнинъ масрафларыны арттыра.
арасындаки эсас фаркъларны анъламакъ.МФДК нокъталы пайлаштырыджылары .веконденсаторны бошатмакъ ичюн нокъталы кьайнакьчылар .шунынъ ичюн муэндислер, истисал идареджилери ве сатын алув группалары ичюн пек муимдир. Бу технологияларны ачыкъ-айдын тенъештирмек сайлангъан донатманынъ материал хусусиетлерине, истисал колемине ве къулланманынъ кейфиет талапларына келишкенини темин этмеге ярдым эте.
Бу макъаледе иш принциплери, иссилик чыкъарув арекетлери, материалларнынъ келишкенлиги, кьайнакь кейфиетининъ перформансы ве амелий сечим ёлланмаларынынъ къурулышлы тенъештирюви бериле, бильгили донатма сечимини ве процесслерни оптималлаштырувны дестеклемек ичюн файдалы техникий истинадлар теклиф этиле.
1. Эсас иш принципининъ фаркълары .
Бутюн чалышув факторлары арасында 1990 с.кучь берюв принципи .- МФДС ве конденсаторлы разрядлы кьайнакь системалары арасындаки энъ тенкъидий фаркътыр. Электрик энергиясынынъ насыл пейда олув ве еткизильмеси иссилик киришининъ арекетини бельгилей, бу исе самородокларнынъ пейда олувына ве кьайнакьнынъ ишанчлылыгъына догърудан-догъру тесир эте.
1.1 МФДС нокъталы кьайнакь машиналары: тургъун токътамайып ток чыкъышы
МФДС нокъталы кьайнакь машиналары (орта частоталы догърудан-догъру ток кьайнакь машиналары) токнынъ тургъунлыгъыны юксельтмек ве энергия джоюлувыны аньаневий ток системаларына коре эксильтмек ичюн махсус япылгъан инвертор технологиясынен чалышалар. Электрик энергиясыны чевирюв джерьяны, адет узьре, бир къач басамакътан ибарет. Биринджиден, стандарт денъишкен кучь (50 Гц я да 60 Гц) догърудан-догъру токкъа тюзетиле. Сонъра бу токътамайджакъ кучь инвертор модули вастасынен орта-частоталы, адет узьре 1 кГц-ден 4 кГц-гедже олгъан, токътамайып токкъа чевириле. Орта-частота току кергинлик ашагъы тюшюрильген кьайнакь трансформаторындан кече ве, ниает, оны кене тюзетелер, бойлеликнен, кьайнакь ичюн келишкен тургъун токътамайджакъ ток чыкъышы пейда ола.
Бу система токътамайып ток чыкъарувыны теминлегени ичюн, токнынъ денъишмелери минималь ола, далгъа шекилининъ тургъунлыгъы исе юксек ола. Санаий къулланмаларнынъ чокъусында ток толкъуныны 5% сынъырында идаре этмек мумкюн, бу исе наггетлернинъ пейда олувынынъ консистенциясыны сезилерли дереджеде яхшылаштыра. Стабиль ток берюв пайлашув нокъталары арасындаки денъишювни эксильте ве умумий истисал текрарланувыны яхшылаштыра.
Автоматлаштырылгъан истисал муитлеринде МФДК кьайнакьчылары узун вакъыт девамында токътамайып чалышмагъа, айны вакъытта кьайнакь кейфиетини девамлы тутмагъа къабилиетлидирлер. Бу ишанчлылыкъ оларны автомобиль кузовларыны джыймакъ ве конструктив компонентлерни япмакъ киби буюк-масштаблы истисал къулланмалары ичюн айрыджа келишкен япа.
МФДК технологиясынынъ даа бир имтианы – онынъ тез джевап берюв имкяныдыр. Электрик энергиясында денъишмелер олгъанда, идаре системасы керчек вакъытта компенсация япып, чыкъыш токунынъ девамлы олмасыны темин эте ве чешит электрик шараитлеринде биле кьайнакь кейфиетини сакълай биле.
1.2 Конденсатор разряды нокъталы кьайнакь машиналары: юксек-Энергия импульс чыкъышы
Конденсаторлы разрядлы (КР) нокъталы кьайнакь машиналарында энергияны сакълав ве тез разрядлы эсаслангъан бутюнлей башкъа кучь берюв усулы къулланыла. Эсас принцип электрик энергиясыны конденсатор банкаларында сакъламакъ ве кьайнакь вакътында бу энергияны пек къыскъа вакъыт ичинде чыкъармакъны козьде тута.
Иш вакътында конденсаторлар яваш-яваш эвельден бельгиленген кергинлик севиесине къадар зарядлана. Керекли кергинликке еттилер, кьайнакь деври башлана ве сакълангъан энергия кьайнакь ёлундан деерлик бир аньде чыкъарыла. Бу исе, адет узьре, 1 — 20 миллисание девам этеджек сонъ дередже юксек пик ток импульсини ярата.
Разряд муддети пек къыскъа олса да, энъ юксек ток севиеси девамлы ток системаларындакиден эппейи юксектир. Бу концентрациялангъан энергия берюв кьайнакь зонасына деерлик бир аньде иритильме араретине етмеге имкян бере. Акъызма пек тез олгъаны ичюн, сыджакънынъ этрафтаки материалгъа даркъалмасы ичюн сынъырлы вакъыт ола, бу исе сыджакъ-тесирленген зонанынъ даа кичик олмасына кетире.
Бундан да гъайры, энергия яваш-яваш сакълангъаны ве тез чыкъарылгъаны ичюн, электрик сетине юк нисбетен аз ола. Бу хусусиет конденсаторлы разрядлы пайлаштырыджыларны электрик кучю сынъырлы олгъан объектлер я да бир къач машина бир электрик линиясыны пайлашкъан муитлер ичюн айрыджа келишкен япа.
2. Сыджакълыкъ чыкъыш хусусиетлери ве нуггетлернинъ пейда олув арекети .
Къаршылыкълы кьайнакьта кьайнакьнынъ къавийлигини ве ишанчлылыгъыны бельгилеген биринджи фактор — самородокларнынъ пейда олувыдыр. Иссиликни берювнинъ чешит усуллары айры иссилик профильлерини мейдангъа кетире, олар эм пайванд къурулышына, эм де этрафтаки материалнынъ арекетине тесир этелер.
2.1 МФДС нокъталы кьайнакьлав: яваш-яваш иссиликнинъ ичине кирмеси ве тургъун наггетлернинъ пейда олувы
МФДС кьайнакьлавында токътамайып ток сыджакъны контакт зонасында яваш-яваш къурмагъа ве материалгъа терендже кирмеге имкян бере. Бу прогрессив къыздырув джерьяны бутюн пайлашув регионында араретнинъ даа бир тюрлю пайлашмасына кетире. Нетиджеде, пайлашув нуггети сыкъ ве къурулыш джеэтинден уйгъун олмагъа ынтыла.
МФДС системалары ичюн типик кьайнакь вакъытлары 80 миллисаниеден 300 миллисаниегедже денъише, бу исе сыджакънынъ бирлешкен интерфейсине кирмеси ичюн етерли вакъыт бере. Стабиль процесс шараитлеринде самородок диаметрининъ денъишмесини, адет узьре, ±0,2 мм-ден ±0,4 мм-ге къадар идаре этмек мумкюн, бу исе текрарлангъан пайванд девирлери боюнджа мукеммель уйгъунлыкъны теминлей.
Бу уйгъунлыкъ севиеси юк-ташыйыджы компонентлер ичюн айрыджа муимдир. Меселя, автомобиль истисалында бир къач пайлаштырув нокътасы сыкъ-сыкъ конструктив юклерни болелер. Эгер самородокнынъ колеми пайлашувлар арасында эмиетли дереджеде денъишсе, бу джыйынтыкънынъ механик бутюнлигини боза биле.
Лякин къыздырув девамлылыгъы нисбетен узун олгъаны ичюн, бир къач сыджакъ этрафтаки материалгъа къачмайып даркъала. Нетиджеде, сыджакъ-тесирленген зона (СТЗ) конденсатор разрядлы кьайнакьтан зияде, умумен, буюк ола. Индже материаллар я да къатты косметик талаплар олгъан къулланмаларда параметрлернинъ догъру къоюлмамасы юзюнинъ уфакъ ренк денъишмесине я да ерлешкен бозувгъа кетире биле.
2.2 Конденсаторлы разрядлы кьайнакь: Концентрациялангъан сыджакълыкъ ве минималь сыджакълыкъ-Тесирленген зона
Конденсаторлы разрядлы кьайнакь деерлик бир аньде сыджакъ чыкъара. Сакълангъан энергия чыкъарылгъанда, юксек пик току пайлашув еринде тез къызувгъа себеп ола. Къыздырув вакъты сонъ дередже къыскъа олгъаны ичюн, къыздырув этрафтаки ерлерге эмиетли дереджеде даркъалмагъа вакъыт тапмагъандже, пайлаштырув битириле.
Адеттеки кьайнакь вакъытлары 1-ден 20 миллисаниегедже денъише, бу исе МФДК кьайнакь девирлеринден бир къач кере къыскъадыр. Бу къыскъа муддет сыджакъ диффузиясыны эксильте ве материалнынъ хусусиетлерине ве къалынлыгъына коре, сыджакъ-тесирленген зонанынъ тахминен 30%-ден 70%-ке къадар эксильмесине имкян бере.
Сыджакъ киришнинъ эксильмеси де этрафтаки материалдаки металлургик денъишмелерни энъ эксик дереджеге еткизе, бу исе юзюнинъ корюнишини яхшылаштырувгъа ве ренкнинъ аз денъишмесине кетире. Козьге корюнген кейфиет муим олгъан къулланмалар ичюн, меселя, ачылгъан тот басмагъан челиктен япылгъан компонентлер я да яраштырылгъан маден джыйынтыкълары ичюн конденсатор разрядлы кьайнакьлав чокъ вакъыт устюн нетиджелер бере.
Лякин бу тез къыздырув ёнелишининъ де сынъырланувлары бар. Даа къалын материалларны кьайнаткъанда, энергия севиелери материалнынъ къалынлыгъына догъру келишмесе, етерли дереджеде иссилик кирмеси пейда ола биле. Бойле алларда ички иритильме толу олмагъанда, кьайнакь юзю къабул этильген киби корюне биле, бу исе кьайнакь къавийлигини потенциаль оларакъ эксильте.
3. Маддий уйгъунлыкъ ве типик къулланувлар .
Къайнамакъ ичюн уйгъун технологияны сечип алмакъта материалны сечип алув къарар чыкъарувджы роль ойнай. Электрик кечирюв ве иссилик кечирювдеки фаркълар кьайнакь вакътында сыджакънынъ озюни насыл алып баргъанына эмиетли дереджеде тесир эте.
3.1 МФДК нокъталы кьайнакьлав ичюн типик материаллар ве санайылар
МФДК нокъталы пайлаштырыджылары орта-къалынлыкътаки материаллар ве юксек механик къаттылыкъны талап этмек ичюн конструктив компонентлер ичюн энъ яхшысыдыр. Умумий материалларгъа углеродлы челик листлери, юксек-къавийликли челик, чокъ къатлы челик джыйынтыкълары ве конструктив маден компонентлери кире.
Санаий къулланмаларда автомобиль истисалында, хусусан кузов панеллерини, арматура плиталарыны ве шасси конструкцияларыны кьайнакьламакъ ичюн, МФДК кьайнакь системалары кенъ къулланыла. Бу компонентлернинъ къалынлыгъы, адет узьре, 1,0 мм-ден 2,5 мм-гедже ола ве хызмет вакътында токътамайып механик кергинликке даянмакъ кереклер.
МФДК системалары эв техникасы истисалында ве буюк-масштаблы листлер япувда да кенъ къулланыла, мында пайлашувнынъ девамлы къаттылыгъы ве юксек истисал кечиримлилиги керек ола. Оларнынъ узакъ истисал чалышувларында тургъун чалышувны сакълап къалмакъ къабилиети оларны автоматлаштырылгъан истисал муитлери ичюн идеаль япа.
3.2 Конденсаторлы разрядлы кьайнакьлав ичюн типик материаллар ве санайылар .
Конденсаторлы разрядлы кьайнакь хусусан индже материаллар ве бакъыр ве алюминий киби юксек кечиримли маденлер ичюн келише. Хас материалларгъа тот басмагъан челик листлери, никель-къаплангъан материаллар, цинкленген челик, бакъыр иритиджилери, алюминий иритиджилери ве бакъыр-алюминий комбинациялары кире.
Янъы энергетика саасында конденсатор разрядлы кьайнакь батареяларнынъ ярлыкъларыны кьайнакьлав ве бакъыр-алюминий багълантылары ичюн кенъ къулланыла. Бу материалларнынъ къалынлыгъы, адет узьре, 100 млн.0,1 мм ве 0,3 мм .ве зарарланувнынъ огюне кечмек ичюн догъру термик идаре этмекни талап этелер.
Бундан да гъайры, CD кьайнакь электрик контактларында, электрон компонентлеринде ве догърулыкълы маден детальлеринде сыкъ къулланыла, мында энъ аз бозув ве юзюнинъ темиз корюниши пек муимдир. Сыджакъны кичик ерде топламакъ къабилиети оны тар ольчю допускларыны талап этмек ичюн назик компонентлер ичюн идеаль япа.
4. Эсас параметрлернинъ тенъештирюв джедвели .
Ашагъыдаки джедвельде МФДС ве конденсатор разрядлы кьайнакь системалары арасындаки биринджи фаркълар умумийлештирильген:
| Параметр . | МФДК нокъталы пайлаштырыджы | Конденсаторлы разрядлы пайлаштырыджы . |
|---|---|---|
| Акъым чыкъышы . | Токътамайып ДК . | Юксек-Пик импульси |
| Пайвандлав вакъты . | 80–300 мс ола. | 1–20 мс . |
| Сыджакъ-Зарарлангъан зона | Даа буюк | Даа кичик |
| Уйгъун материал къалынлыгъы . | Ортадан къалынгъадже . | Индже материаллар . |
| Юзьнинъ корюниши . | Яхшы | Аля |
| Токътамайып истисал этмек имкяны . | Юксек | Къарарыны бильген |
| Электрик сетининъ тесири | Къарарыны бильген | Алчакъ |
5. Пайвандлав машинасыны догъру сечип алмакъ ичюн амелий ёлланма .
Уйгъун кьайнакь машинасыны сечип алмакъ ичюн тек донатманынъ характеристикаларына эсасланмакътан зияде, эм материал хусусиетлерини, эм де истисал талапларыны къыймет кесмек керек.
5.1 МФДК нокъталы кьайнакьлав даа яхшы сечим олгъанда
Орта-къалынлыкътаки материаллар, чокъ къатлы конструкциялар я да юксек механик къаттылыкъны талап этмек ичюн компонентлернен чалышкъанда, адет узьре, МФДК нокъталы кьайнакь системалары тевсие этиле. Олар хусусан, кьайнакьнынъ изчен кейфиети ве узун-муддетли ишанчлылыкъ пек муим олгъан истисал муитлери ичюн келише.
Меселя, автомобиль конструктив кьайнакьында чокъ вакъыт тургъун ве текрарлангъан кьайнакь къаттылыгъы керек ола, бу исе МФДК системаларыны энъ яхшы варианткъа чевире. Бундан да гъайры, истисал линиялары узун вакъыт девамында токътамайып чалышкъанда, МФДК пайлаштырыджылары махсулдарлыкъны сакъламакъ ичюн керек олгъан къаттылыкъ ве изченликни темин этелер.
5.2 Конденсаторлы разрядлы кьайнакьлав энъ яхшы сечим олгъанда
Конденсаторлы разрядлы кьайнакь системалары, адет узьре, индже материаллар ве бакъыр я да алюминий киби юксек кечиримли маденлер ичюн энъ яхшы чезимдир. Олар да термик бозувны энъ эксик дереджеге еткизмек ве юзюнинъ корюнишини сакълап къалмакъ эсас огде тургъанда идеальдир.
Электрик кучю сынъырлы олгъан объектлерде CD кьайнакь машиналары къошма имтиязлар бере, чюнки олар электрик энергиясына аз талап къоялар. Оларнынъ тез кьайнакь деври кичик компонентлерни юксек сурьатнен ишлемек керек олгъан догърулыкълы истисал муитлеринде де махсулдарлыкъны юксельте.
Нетидже: энъ яхшы сечим ариза талапларына багълыдыр
МФДС ве конденсаторлы разрядлы нокъталы кьайнакь машиналары бир къаршылыкълы кьайнакь категориясына аит олсалар да, оларнынъ кучь берюв ве иссилик арекетлериндеки фаркълары айрыджа къулланув имтиязларына кетире. МФДС кьайнакь системалары къавий ве изчен кьайнакьлар талап этильген орта-къалынлыкътаки конструктив компонентлер ичюн даа яхшы келише, конденсаторлы разряд системалары исе индже материалларда ве энъ аз иссилик кирсетильмеси истеген юксек кечиримли маденлерде юксек севиедедир.
Пайвандлав донатмаларыны сечип алгъанда, материалнынъ чешитини, материалнынъ къалынлыгъыны, юзюнинъ кейфиетине олгъан талапларны ве истисал девирининъ талапларыны козь огюне алмакъ муимдир. Донатмаларны тек сатын алув масрафларына дегиль де, бу амелий факторларгъа эсасланып сечип алмакъ, кьайнакь кейфиетини, махсулдарлыкъны юксельтмеге ве узун-муддетли эксплуатация масрафларыны эксильтмеге ярдым этер.
