Земаневий санайы истисалында, хусусан автомобиль, аэрокосмик ве догъру электроника киби сааларда, ...нокъталы кьайнакь машинасыюксек махсулдарлыкъ, энергия экономиясы ве тургъун пайлаштырув кейфиетиндеки имтиязлары саесинде махсулат кейфиетини теминлемек ичюн энъ муим донатмадыр.
Лякин эр бир догърулыкъ машинасы узун-муддетли чалышув вакътында бозукълыкъларгъа огърай. Нетиджелерни ёкъ этмекнинъ системалы ве семерели усулыны менимсемек, токътав вакътыны энъ эксик дереджеге еткизмек ве истисал семерелилигини арттырмакъ ичюн пек муимдир.
Бу макъаледе энъ чокъ расткельген алты МФДК нокъталы пайлаштырыджысынынъ терен талили бериле, операторларгъа ве техник хызмет муэндислерине меселелерни тез бельгилемеге ве чезмеге ярдым этмек ичюн тафсилятлы, амелий авалелерни ёкъ этмек адымлары ве тюзетюв арекетлери теклиф этиле.
I. МФДК нокъталы пайлаштырыджынынъ хатасы тез малюмат джедвели
Меселени тез бельгилемек ичюн биз башта озьек хаталар, умумий себеплер ве тевсие этильген чезимлерни умумийлештирген тез истинад джедвелини кетиремиз.
| Акъарет адисеси . | Умумий себеплери . | Нетиджелерни тез чыкъарув ве тюзетюв арекетлери . | |
| 1 | Аномаль кергинлик косьтергичи ярыкъ яна | Электрик энергиясы кергинлигининъ буюк денъишмеси, учь-фазлы джоюлувы я да агъыр мувазенесизлик. | 380В ±10% сынъырында тургъунлыкъны темин этмек ичюн учь-фазлы кергинликни ольче. Кириш клеммаларыны ве ток кесювджилерини тешкеринъиз. |
| 2 | Вентилятор айланмай / Индикатор ярыгъы яна | Сувутув вентиляторынынъ зарарланмасы, вентиляторнынъ кучюнинъ кесильмеси я да электрик кучюнинъ фазасы джоюлувы. | Вентиляторнынъ тыкъылгъаныны я да зарарлангъаныны тешкеринъиз. Вентиляторнынъ ток берюв кергинлигини ольче. Эгер вентиляторда бозукълыкъ олса, оны тезден денъиштиринъиз. |
| 3 | Аномаль сыджакълыкъ косьтергичи ярыкъ яна | Ашыры юкленген чалышув (Вазифе девирини ашты), сувутув сувунынъ акъымы етерли олмады я да ИГБТ модулининъ зияде къызмасы. | Деръал кьайнакьлавны токътатынъыз ве сувутмакъ ичюн машинаны бош алда чалыштырынъыз. Сув ёлунда тыкъынтылар олмагъаныны тешкеринъиз. Иш девирининъ ерине кельмеси ичюн кьайнакь параметрлерини ерлештиринъиз. |
| 4 | Аномаль ток косьтергичи ярыгъы яна | Бир аньде зияде ток (къыскъа замыкание) я да токътамайып зияде юкленюв; зияде токтан къорчалав схемасы пек сезиджи. | Экинджи дереджели замыканиенинъ къыскъа замыканиелери олгъаныны тешкеринъиз. Эгер сигнал бош тургъанда чалышса, идаре платасындаки зияде токтан къорчалав босагъасыны ерлештирмеге тырышынъыз я да платаны денъиштиринъиз. |
| 5 | Ишлетювде дисплей ёкъ / Пайвандлав вакътында учкъун ёкъ | Электрик кучю кесильген, предохранитель якъылгъан, идаре схемасы бозукъ олгъан (Дисплей ёкъ); кьайнакь параметрлери янълыш, электрод эскирген (Учкъун ёкъ). | Электрик кабельлерини, баш коммутаторны тешкеринъиз ве айны характеристикагъа коре сигнализацияны денъиштиринъиз. Къайнамакъ токуны, вакъытны ве басымны тешкеринъиз. |
| 6 | Артыкъча пайлаштырма чатышмасы / Якъылгъан заготовка | Пайвандлав току пек юксек, электрод басымы етерли дегиль я да электрод юзюнде кирленюв. | Пайвандлав токуны эксильт ве электрод басымыны арттыр. Электродны заготовканен яхшы тийсин деп, оны темизленъиз я да кийиндиринъиз. |
II. In-Теренликте алты умумий хаталар ичюн аваленинъ чезильмеси ве чезилюви
1-нджи хата: аномаль кергинлик косьтергичи яна (Электрик берюв системасында меселе)
Адисенинъ талили: МФДК нокъталы пайлаштырыджылары юксек-кейфиетли кириш къуветини талап этелер. Аномаль кергинликнинъ косьтергичи янгъанда, бу, адет узьре, кириш кергинлиги рухсет этильген диапазондан тыш олгъаныны (умумий оларакъ, номиналь 380 В-дан ±10%) я да учь-фазлы агъыр мувазенесизлик я да атта фаза джоюлувы олгъаныны бильдире. Учь-фазлы кергинликнинъ мувазенесизлиги догърудан-догъру ИГБТ модульлери боюнджа токнынъ тенъсиз пайлашувына кетире ве бу шараитлерде узун вакъыт девамында чалышмакъ ИГБТлернинъ омюрини сезилерли дереджеде къыскъартаджакъ.
Нетиджелерни чезмекнинъ тафсилятлы адымлары:
1.Козьнен бакъып тешкерюв: электрик кабельлери зарарлангъаныны, багълантылары бош олгъаныны, баш ток кесювджиси чалышкъаныны тешкеринъиз.
2.Догъру ольчев: юксек-догърулыкълы мультиметр я да учь-фазлы вольтметр ярдымынен пайлаштырыджынынъ кириш клеммасында учь фазанынъ (U, V, W) фаза ве сызыкъ кергинликлерини ольчемек мумкюн.
- Эсас малюматларгъа мураджаат: Санаий стандартлар, адет узьре, учь-фазлы кергинликнинъ сапмасы ±5%-тен зияде олмамасыны, энъ чокъ исе ±10%-ни талап этелер.
3.Фаза джоюлувыны бельгилемек: Эгер бир фаза кергинлиги сыфыр я да эмиетли дереджеде алчакъ олса, фаза джоюлувыны тасдыкъламакъ керек.
4.Тюзетюв арекетлери: 1. .
- Эгер кергинликнинъ денъишмеси сет меселеси олса, пайлаштырыджыдан юкъарыда санайы-сыныфлы кергинлик стабилизаторыны я да къувет кейфиетининъ оптимизаторыны къоймакъ тевсие этиле.
- Эгер фаза джоюлувы тапылса, ишанчлы алякъаны темин этмек ичюн, пайлаштырув къутусындаки сигнализацияларны, ава коммутаторларыны ве бутюн провод клеммаларыны тешкеринъиз.
2-нджи хата: вентилятор айланмай / индикатор ярыгъы яна (биринджи сувутув системасынынъ хатасы)
Адисенинъ талили: МФДК нокъталы пайлаштырыджысы ичиндеки ИГБТ модульлери ве баш трансформатор киби озьек кучь компонентлери чалышув вакътында чокъ сыджакълыкъ чыкъаралар. Вентилятор аванынъ зорнен сувутув системасы ичюн пек муимдир; эгер о, чалышмакъны токътатса, сыджакъны вакътында дагъытмакъ мумкюн дегиль, бу исе ички араретнинъ тез котерильмесине кетире ве зияде-арарет къорчалавыны къозгъай.
Нетиджелерни чезмекнинъ тафсилятлы адымлары:
1.Тышкъы тешкерюв: Машинанынъ корпусыны деръал ачып, вентиляторнынъ къанаты тоз, ябанджы шейлернен тыкъылгъаныны я да зарарлангъаныны козетинъиз.
2.Кучьни тешкермек: вентиляторнынъ ток кергинлигини ольче (адет узьре 24 В ток я да 220 В ток). Эгер кергинлик олмаса, бозукълыкъ вентиляторнынъ идаре этюв платасында я да кучь модулиндедир.
3.Вентилятор блогыны тешкермек: Эгер ток кергинлиги нормаль олса, амма вентилятор айланмаса, вентилятор блогынынъ озю зарарлангъан ве оны денъиштирмек керек.
4.Тюзетюв арекетлери: 1. .
- Вентиляторны деръал айны характеристика ве ава акъымы олгъан бирини денъиштиринъиз.
- Сувутув каналлары маниа олмасын деп, корпуснынъ ичиндеки тозны, радиаторларны ве вентиляторнынъ къанаты темизлемек ичюн юксек-басымлы ава пистолетини даима (эр черикте тевсие этиле) къулланынъыз.
3-юнджи хата: аномаль арарет косьтергичи ярыгъы яна (зияде къызувдан къорчалав)
Адисенинъ талили: Бу энъ чокъ расткельген къорчалав токътав хатасыдыр. О, ИГБТ модульнинъ я да трансформаторнынъ арарети эвельден къоюлгъан-арареттен къорчалав босагъасына етти я да ондан зияде олгъаныны косьтере. Бунъа, адет узьре, зияде юкленген чалышув я да сувутув системасынынъ самимий чалышмамасы себеп ола.
Эсас малюмат ве насылдыр авалелерни чезмек ичюн адымлар:
1.ИГБТ арарет сынъыры: ИГБТ ичюн бирлешюв арарет сынъыры адет узьре 125 градус . Къайнагъычнынъ къорчалав схемасы, адет узьре, арарет 80-90 градускъа етсе, озьек компонентлерини къорчаламакъ ичюн сигнал бере .
2.Вазифе девири: МФДК нокъталы пайлаштырыджыларнынъ вазифе девирининъ къатты талаплары бар. Меселя, 20% номиналь чалышув деври олгъан кьайнакьчы 10 саниедеки иш девиринде энъ чокъ кьайнакь вакъты 2 саниеде зияде оламайджагъыны анълата.
3.Сувутув сувуны тешкерюв (Сув-Сувутылгъан моделлер):
- Сув цистернасынынъ севиесини тешкер ве сув насосы догъру чалышкъаныны тешкер.
- Сувуткъан сувнынъ акъымы ве араретини ольче. Акъынтынынъ етерли олмамасы я да сувнынъ зияде юксек арарети (адет узьре 30 градустан эксик олмасы керек ) сыджакънынъ зайыф дагъылмасына кетиреджек.
- Сув ёлунда, хусусан электрод кольмеклери ве трансформатор ичиндеки сув боруларында тыкъынтылар я да акъызмалар олмагъаныны тешкеринъиз.
4.Тюзетюв арекетлери: 1. .
- Сёндюрюв ве сувутув: деръал кьайнакьлавны токътатынъыз ве донатманы янъыдан чалыштырмагъа тырышмаздан эвель, арарет 50 градустан ашагъы тюшмегендже, бош алда къалдырынъыз (вентилятор ве сув насосыны чалышмагъа къалдырынъыз).
- Параметрлерни ерлештирюв: чалышув девирининъ ашылмагъаныны темин этмек ичюн, кьайнакьлав джерьянынынъ параметрлерини козьден кечиринъиз. Эгер юксек-интенсивликтеки кьайнакь керек олса, даа юксек-номиналь кучь агрегаты къулланмакъ керек.
4-юнджи хата: токнынъ аномаль косьтергичи ярыгъы яна (артыкъча токтан къорчалав)
Адисенинъ талили: Аномаль токтан (артыкъча токтан) къорчалав — бу экинджи дереджели замыканиеде къыскъа замыкание я да кучь компонентининъ бозукълыгъында кьайнакьчынынъ тез джевабыдыр. МФДС пайлаштырыджылары, адет узьре, токны керчек-вакъытта козетмек ичюн ЛЭМ ток датчиклерини къулланалар. Ток бельгиленген къыйметтен зияде олгъан сонъ, къорчалав схемасы ИГБТ-ни миллисаниелерде сёндюрир.
Нетиджелерни чезмекнинъ тафсилятлы адымлары:
1.Бош ве юк сигналыны айырынъыз:
- Бош алда сигнал: эгер сигнал кьайнакьланмагъан вакъытта чалышса, бу зияде сезиджи зияде токтан къорчалав схемасы (босагъаны ерлештирмек керек) я да зарарлангъан ИГБТ модули (меселя, къыскъа-занжирли бозукълыкъ) себебинден ола биле.
- Юк сигналы: эгер сигнал кьайнакь башлангъан дакъкъасында чалышса, башта экинджи дереджели замыканиеде (электродлар, электрод кольмеклери, экинджи дереджели кабельлер) къыскъа замыканиелер я да бир аньде токнынъ юксельмесине себеп олгъан зайыф контакт олмагъаныны тешкеринъиз.
2.ИГБТ/Эсас трансформаторны тешкермек:
- ИГБТ модулининъ клеммалары арасындаки къаршылыкъны ольчемек ичюн мультиметрнинъ диод режимини къулланып, бозулгъаныны тешкеринъиз.
- Баш трансформаторда янгъын къокъусы я да янгъын излери олмагъаныны тешкеринъиз.
3.Тюзетюв арекетлери: 1.1.
- Эгер ИГБТ зарарлангъаны тасдыкъланса, айны копюр кольгесиндеки ИГБТ модульлерининъ бутюн комплектини денъиштирмек керек, янъы модульлернинъ деръал авале олмамасы ичюн айдав схемасыны тешкермек керек.
- Эгер бу экинджи къыскъа замыкание олса, электрод кольмеклеринден маден къалдыкъларыны темизленъиз я да изоляция прокладкаларыны денъиштиринъиз.
5-нджи хата: чалыштырувда дисплей ёкъ я да кьайнакь вакътында учкъун ёкъ (кучь ве идаре схемасынынъ хаталары)
Адисенинъ талили: Бу эки чешит басамакъта пейда олгъан къусурлардыр. Ич бир дисплейде кучь кириш я да идаре схемасынынъ бозукълыгъы косьтерильмей; учкъун олмаса, кьайнакь чыкъыш схемасында бозукълыкъ олгъаныны косьтере.
Нетиджелерни чезмекнинъ тафсилятлы адымлары:
| Акъаретнинъ чешити | Нетиджелерни чыкъарув Фокус . | Эсас тешкерюв нокъталары . |
| Ишлетювде дисплей ёкъ . | Кучь кириш ве идаре этюв къувети . |
1. Электрик кабели ве баш коммутаторнынъ багълангъаныны тешкеринъиз. 2. Незарет схемасынынъ сигнализациясы якъылгъаныны тешкеринъиз; денъиштирювде айны спецификацияны къулланмакъ керек. 3. Незарет трансформаторынынъ чыкъышы олгъаныны тешкеринъиз. |
| Пайвандлав вакътында учкъун олмасын . | Пайвандлав параметрлери ве чыкъыш схемасы . |
1. Къайнамакъ параметрлери: Къайнамакъ току, вакъыт ве басым параметрлери сыфыр я да пек алчакъ олгъаныны тешкеринъиз. 2. Электроднынъ вазиети: электроднынъ пек эскиргенини я да оксидленгенини, бу исе зияде контакт къаршылыгъына кетиргенини тешкеринъиз. 3. Коммутаторнынъ алы: аякъ педали я да пневматик коммутатор догъру чалышкъаныны ве идаре системасы чыкъыш сигналы ёллагъаныны тешкеринъиз. |
Тюзетюв арекетлери:
- «Дисплей ёкъ» меселеси ичюн сигнализацияны денъиштирмек я да идаре этюв энергиясыны тюзетмек меселени чезмек керек.
- «Учкъун ёкъ» меселеси ичюн кьайнакь джерьянынынъ параметрлерини систематик тешкерюв керек . Меселя, индже листлерни кьайнатмакъ ичюн кьайнакь вакъты тек 0,05 — 0,1 саниеде керек ола биле; эр бир кичик сапма кьайнакьнынъ бозулмасына кетире биле.
6-нджы хата: зияде кьайнакь чатышмасы я да якъылгъан заготовка (кьайнакь кейфиети меселеси)
Адисенинъ талили: чатышма ве якъылув – бу махсулатнынъ къавийлигине ве тышкъы корюнишине догърудан-догъру тесир этеджек типик зайыф кьайнакь кейфиетининъ меселелеридир. Бунъа, адет узьре, кьайнакь параметрлерининъ келишмегени, электродларнынъ ярамай вазиети я да заготовканынъ юзюни етерли дереджеде азырламагъаны себеп ола.
Нетиджелерни чезмекнинъ тафсилятлы адымлары:
1.Къайнамакъ параметрлерини тешкермек:
- Ток: кьайнакь току пек юксек къоюлгъанмы? Ашыры ток бир аньде пек чокъ сыджакъ пейда олувына себеп ола, бу исе маденнинъ кучьлю иримесине ве чатышмасына кетире.
- Басым: Электроднынъ басымы пек алчакъ къоюлгъанмы? Етерсиз басым контакт къаршылыгъыны арттыра ве ириген нуггетни эффектив шекильде сынъырлап оламай, бу да чапаланувгъа себеп ола.
- Вакъыт: Къайнамакъ вакъты пек узунмы? Ашыры вакъыт зияде сыджакъ топланувына кетире, бу исе заготовканынъ янып-тешине я да якъылмасына кетире.
2.Электроднынъ вазиетини тешкермек:
- Электроднынъ уджу пек оксидленгенини, эскиргенини я да къалдыкъларнен булунгъаныны тешкеринъиз. Электрод юзюндеки кирленюв контакт къаршылыгъыны арттыра, бу исе ерли зияде къызувгъа ве чатышмаларгъа кетире.
- Басым тенъ олсун деп, электродларнынъ къоллары параллель олгъаныны тешкеринъиз.
3.Заготовканы тешкермек: Заготовканынъ устюнде ягъ, пас я да оксид къатламлары олмагъаныны тешкеринъиз. Бу факторлар кьайнакь кейфиетини пек боза.
Тюзетюв арекетлери:
- Параметрлерни оптималлаштырув: «башта басым яп, сонъра энергия бер» принципине риает этинъиз. Ириген наггетни тегиз ерлештирмек ичюн токны уйгъун шекильде эксильтмек, басымны арттырмакъ ве чокъ-импульсли кьайнакь (пре-сыджакъ - кьайнакь - температурасы) режимини къулланмакъ тевсие этиле.
- Электродларны бакъмакъ: электроднынъ уджу темиз ве бир тюрлю шекильни сакъламакъ ичюн, электродларнынъ комодыны даима къулланынъыз.
- Заготовканы темизлев: кьайнакьтан эвель заготовканынъ юзюни керекли темизлев япмакъ керек.
III. Систематик авалелерни ёкъ этмек усулы ве хызмет косьтерюв тевсиелери .
МФДК нокъталы пайлаштырыджысынынъ тургъун чалышувыны темин этмек ичюн, техник хызметчилери системалы авале чыкъарув джерьянына ве «биринджи невбетте профилактика» техник хызмет фельсефесине риает этмелилер.
1. Учь-адымлы авалелерни ёкъ этмек усулы .
Нетиджелерни чыкъармакъ ичюн "Козьнен тешкерюв-Кучьни тешкерюв-Теджрибе усулы" къулланмакъ тевсие этиле:
1.Козьнен тешкерюв: 1. .
- Бакъынъыз: индикатор ярыкъларынынъ, кабель багълантыларынынъ, электродларнынъ агъырувынынъ вазиетини козетинъиз ве сув ёлунда сув акъкъаныны тешкеринъиз.
- Динълемек: Донатма чалышкъан вакъытта эр анги аномаль сеслерни динъленъиз (меселя, вентиляторнынъ сеси, трансформаторнынъ гудюрдиси).
- Кою: янгъан къокъу я да янгъан изоляция материалынынъ къокъусы олмагъаныны тешкеринъиз.
2.Кучьни тешкермек:
- Кириш электрик энергиясынынъ кергинлигини, токыны ве сыкълыгъыны ольчемек ичюн профессиональ алетлерни къулланынъыз, учь-фазлы мувазенени ве донатма талапларына уйгъунлыкъны теминленъиз.
- Незарет къуветининъ ве айдав къуветининъ чыкъышларынынъ тургъунлыгъыны тешкеринъиз.
3.Теджрибе ве весикъалар:
- Сигнал кодуна эсасланып, авале диапазоныны тез тарлаштырмакъ ичюн истисалджынынъ авале коду джедвелине ве схемаларына бакъынъыз.
- Донатманынъ якъында япылгъан техник хызмет язмаларыны ве чалышув журналларыны козьден кечиринъиз, бойлеликнен, аваленинъ якъында япылгъан параметрлернинъ тюзетильмеси я да техник хызмет амелиятларынен багълы олгъаныны бельгиленъиз.
2. Профилактик бакъув акъкъында тевсиелер .
МФДК нокъталы пайлаштырыджысынынъ тургъун чалышмасы 70% мунтазам хызметке багълыдыр. Эр кунь къатты тефтиш системасыны тешкиль этмек аваленинъ ольчюсини сезилерли дереджеде эксильте биле.
| Теминлев махсулаты . | Сыкълыкъ | Эсас амелият ве макъсат . | |
|
Темизлев ве тозны ёкъ этмек . |
Афталыкъ/Айлыкъ | Тоз топланмасы иссиликнинъ дагъылувына ве изоляциягъа тесир этмесин деп, корпуснынъ, радиаторларнынъ ве вентиляторларнынъ ичини темизлемек ичюн ягъсыз сыгъдырылгъан ава къулланынъыз. | |
| Сув ёлуны тешкермек . | Куньделик | Сувутув сувунынъ цистернасынынъ севиесини ве араретини тешкеринъиз, расходомернинъ нормаль чалышкъаныны косьтере. Къабукълар топланмасын ве тыкъылмасын деп, оны даима темизленген я да деионлаштырылгъан сувнен денъиштиринъиз. | |
| Электродларны бакъмакъ . | Бир сменада . | Электрод ичюн тегиз ве темиз контакт юзюни тутмакъ ичюн электрод комодыны къулланынъыз. Электрод басымынынъ догърулыгъыны тешкеринъиз. | |
| Электрик багъланувыны тешкерюв . | Черик йыллыкъ . | Къыздырувгъа ве энергия джоюлувына себеп олгъан юксек контакт къаршылыгъынынъ огюне кечмек ичюн, бутюн юксек-ток багъланув клеммаларынынъ (меселя, экинджи дереджели кабельлернинъ, электрод кольмеклерининъ багъланувларынынъ) сыкълыгъыны тешкеринъиз. | |
| Параметрлернинъ калибровкасы | Ярым-Йыллыкъ | Къайнамакъ току, вакъыт ве басым киби идаре параметрлерини, оларнынъ догърулыгъы джерьян талапларына джевап берсин деп, калибрленъиз. |
Хуляса
Бу .МФДК нокъталы пайлаштырыджысы .юксек-догърулыкълы, юксек-семереликли истисал алетлеридир, онынъ авалелерини чезмек ичюн исе системалы ве махсус бильгилер керек.
Бу макъаледе берильген алты умумий авале диагностикасы усулыны менимсемек ве «биринджи невбетте профилактика, экинджи невбетте хызмет косьтерюв» принципине къатты риает этип, ширкетлер донатмаларнынъ чалышмама вакътыны сезилерли дереджеде эксильте, стабиль кьайнакь кейфиетини темин эте ве истисалны девамлы, семерели девам эте билелер. Бутюн операторларгъа ве техник хызметчилерге бу ярдымджыны озь куньделик ишлери ичюн муим истинад оларакъ къулланмакъ тевсие этиле.
